Emlak piyasaları dünya sistemleriyle entegre olmaya başladığından bu yana devamlı yeni kavramlarla tanışıyoruz.
Daha dün mortgage’ın ne olduğunu ne işe yaradığını anlamaya çalışırken, bugün herhalde sokaktaki çocuğa bile sorsanız az çok bir şeyler duyarsınız. “İyi mi, kötü mü işe yarayacak mı bize uyacak mı, uymayacak mı?” derken bununla ilgili kanun çıktı, hatta uygulanmaya başladı bile. İsmi şu mu olsun, bu mu olsun, karşılığı ne anlama geliyor tartışmaları bile geride kaldı, bütün dünyada tanındığı ismi ile hayata geçti.
İyisiyle, kötüsüyle, eksiği ve fazlasıyla ne olursa olsun mortgage bir finansal sistemler bütünüdür. Yıllardır dünyanın bir çok ülkesinde uygulanır. Hatta bizde bile “konut kredisi” olarak basit usulde de olsa uygulanmıyor muydu? Bu finansal sistemin elbette ki kendi dinamikleri, kendi aktörleri vardır. Bugünlerde SPK`nın gündeminde olan “konut eksperliği”, yeni sigorta tanımları ve uygulamaları, çeşitli kanun değişiklikleri, ipotekli tapuların menkul kıymetleştirilmeleri, birincil ve ikincil piyasaların oluşması, hepsi bu sistemin dinamikleridir.
Şimdi, mortgage sistemi incelendiğinde bütün bunları görürüz veya uygulamalarda olduğunu biliriz. Ama bizce çok önemli olduğunu düşündüğümüz bir aktör var kanunda tanımlanmamış, bununla ilgili bir düzenleme de getirilmemiş. Buna `mortgage brokeri` deniyor. Peki ne iş yapar bu kişiler, önemi ve fonksiyonu nedir? Hatırlarsanız mortgage ile ilgili kanun söylenmeye başladığından bugüne `ekspertiz ve broker`ın öneminden, sistemin olmazsa olmazı olduğundan bahsetmiştik.
Mortgage Brokerlığı nedir?
Mortgage uzun vadeli ipotekli konut kredisi anlamına gelmektedir. mortgage tüm dünyada konut edinmede yaygın olarak kullanılan finansman yöntemlerinden bir tanesidir. Broker ise en yalın tanımıyla “temsilci” demektir. Temsilci yatırımcı adına hareket eden, al-sat emirlerini yerine getiren, gerekli belgeleri toplayan, değerlendiren ve ilgili mercilere müracaat eden kişidir.
Mortgage brokerlığı gayrimenkul birincil ve ikincil piyasalarda yatırımcı emirlerini yerine getiren temsilcilerdir. Mortgage broker`ı gayrimenkul birincil piyasasında yatırımcı adına
- Sabit ve değişken faizli ipotek kredilerini,
- Kredi maliyetlerini,
- Kredi tahsis ücretlerini,
- Erken ödeme cezalarını,
- Alternatif Mortgage ürünlerini araştırır.
- Finansman kurumu ile ilgili belgeleri ve işlemleri takip eder.
- Yatırımcının gayrimenkul danışmanlığını yaparak en uygun alternatifin seçimine katkıda bulunur.
Gayrimenkul piyasasında
- Yatırımcının istediği gayrimenkullerin belirlenmesinde,
- Gayrimenkullerin değerlenmesinin yapılmasına,
- İlgili mevzuat ve kanunlar hakkında yatırımcıya bilgi verilmesine,
- Gayrimenkulün taraflara devrinde gerekli dosyaların hazırlanmasına,
- Belgelerin toplanmasına ve işlemlerin yapılmasına,
- Yatırımcının al-sat emirlerini yerine getirmesine aracılık eder.
- Yatırımcının zaman kaybını önleyerek yatırımcı adına yatırımcı gibi hareket eder.
Gayrimenkul ikincil piyasada yatırımcı adına
- İpoteğe dayalı menkul kıymetleri,
- İpoteğe dayalı ödeme aktarmasız menkul kıymetleri,
- İpoteğe dayalı ödeme aktarmalı menkul kıymetleri,
- Tasarruf ve yatırım amaçlı olarak alınmasına – satılmasına danışmanlık yapar.
Yatırımcıların gayrimenkul sektörüne yatırım yapma imkânlarının artması ile ipotek karşılığı uzun vadeli kredi taleplerinin yoğunlaşması mortgage brokerlığı ve danışmanlığı gibi piyasada yeni uzmanlaşmış meslekler ortaya çıkmasına neden olacaktır. Oluşan yeni mortgage sistemi sadece finans kurumlarına ve müteahhitlere bırakılamaz. Tarafların haklarını koruyan, yatırımcılara alternatif ürünler ve finansman seçenekleri sunan ve her iki konuda da danışmanlık hizmetleri veren mortgage brokerlarına ihtiyaç vardır.
Bütün bu bilgiler ve görüşler ışığında, uygulamadaki bu eksikliği gidermek adına, Oda olarak eğitimli ve uzman kişilerin yetişmesi amacıyla `Mortgage, Emlak Brokerlığı` eğitim kurslarına başladığımızı buradan bütün meslektaşlarımıza duyurmak isteriz. İlgilenen arkadaşlar İstanbul Emlak Komisyoncuları Odası`ndan bilgi alabilirler.
Kaynak : Milliyet Emlak